حضرت فاطمه عليها السلام ، امام على عليه السلام و دو فرزند ايشان امام حسن و امام حسين عليهما السلام را با خود به همراه آورد . او در ميان اصحاب كسا نيز قرار داشت كه همين امر به دو اعتبارى خاص مىبخشيد . همچنين او در شمار ستايش‌شدگانى است كه در سوره « هل اتى » آمده ؛ سوره‌اى كه در آن محبت پيامبر صلى الله عليه و آله و خانواده‌اش اجر رسالت نبوى دانسته شده است . امامت امام حسن عليه السلام امام حسن عليه السلام بعد از شهادت على عليه السلام در رمضان سال چهل‌ويك هجرى به امامت رسيد . چنان‌كه پيش‌تر بيان شد ، « امامت الهى » امامان عليهم السلام در انديشه شيعى و « حاكميت سياسى » آنان را بايد از هم جدا دانست ؛ بدين‌معنا كه امامت آنان با بعثت الهى و با اعلام امام على عليه السلام منعقد گرديد - و بدين‌رو پيروى از آنها بر شيعيان واجب شد - اما حاكميت سياسى آنها كه از فروع امامت است ، تجلى آن به شرايط اجتماعى همانند آمادگى عمومى و نبود موانع براى حاكميت سياسى باز مىگردد . از اين رو ، بيعت عمومى عراقيان و جمعى از بزرگان انصار و مهاجر در كوفه با امام حسن عليه السلام بر اساس ديدگاه رايج و عرف مرسوم بين مسلمانان صورت گرفت كه حدود شش ماه زمامدار سياسى مسلمانان بود ، اما با كناره‌گيرى ايشان از حاكميت سياسى ، امامت ايشان تا پايان حياتشان ( سال 49 هجرى ) ادامه داشت . امام حسن عليه السلام در دوران امامت پدرش نقش‌هاى مهمى را در عرصه اجتماعى و سياسى ايفا كرد : وى در امور حكومتى و مقابله با شورش‌هاى داخلى و دفاع از حقانيت امام عليه السلام و پرداختن به امور دينى بسيار فعال بود ؛ آن چنان كه براى بسيج مردم عراق به‌ويژه كوفه در مقابله با پيمان‌شكنان جمل و همچنين در نبرد جمل و صفين - به عنوان يكى از فرماندهان سپاه امام عليه السلام - فعالانه شركت داشت . بر مبناى همين اعتبار و منزلت و بر اساس فرمان الهى ، امام على عليه السلام او را به‌عنوان جانشين خود به مردم معرفى كرد . البته پيش از آن نيز پيامبر صلى الله عليه و آله درباره امام حسن و امام حسين عليهما السلام فرموده بود : حسن و حسين دو امام‌اند ، خواه قيام كنند و خواه اقدام به قيام ننمايند . « 1 » امام على عليه السلام در بازگشت از صفين در اقامتگاه « حاضرين » ، جايگاه امام حسن عليه السلام را براى همه مسلمانان و شيعيان تبيين ، و خط سير و مبانى اصول عقيدتى امامت را تشريح مىكند :

--> ( 1 ) . محمد بن نعمان ( شيخ مفيد ) ، الإرشاد فى معرفة حجج اللّه على العباد ، ص 178 .